Gewicht & Afmetingen

 

Je wilt een rolstoel graag zo compact en licht mogelijk houden, zodat deze licht in gebruik is en in kleine ruimten kan draaien en keren. Een wat kleinere rolstoel maakt soms nét het verschil of je wél of niet ergens naar binnen kan. Daarnaast is een lichte compacte stoel handig te transporteren.

Uiteraard is de grootte van de rolstoel ook  je lichaamsbouw afhankelijk. Een vuistregel is dat een goed afgemeten actief stoel niet veel breder zou moeten zijn dan de zitbreedte +  maximaal 2x 10 cm voor de wielen. Bij een gemiddelde volwassen persoon met een zitbreedte van 45/50cm komt het er op neer dat de rolstoel zo’n 65/70cm breed is. Dit lijkt smal, maar let op, een gemiddelde elektrische rolstoel is ook slechts 65-75cm breed. 

Veel gebruikte materialen voor het frame zijn aluminium en titanium. Het gewicht van een frame zonder wielen varieert tussen de 2 en 15 kg. Meestal zal het gemiddelde gewicht tussen de 8 en 10kg liggen.
Bij het kiezen van aluminium voor het frame moeten we uitkijken, hier zijn namelijk sterke en minder sterke varianten van in de handel.

Als algemene regel geldt:
een stoel zwaarder dan 15kg is bij voorbaat veel minder of niet geschikt voor optimaal zelfstandig gebruik.

Zo licht hoeft een rolstoel nou ook weer niet te zijn.

Bij de actief stoelen kan onderscheid worden gemaakt tussen rolstoelen met een vast frame en opvouwbare rolstoelen. Afhankelijk van het model kunnen beide typen stoelen over het algemeen vrij compact tworden gemaakt wanneer je de wielen eraf haalt. Maar heb je bijvoorbeeld een héél klein autootje, dan kun je nog kiezen voor een volledig invouwbare rolstoel. Helaas is het aantal beschikbare modellen daarvan beperkt. 

De scherpte van een rolstoel

 

Hoe scherp staat je rolstoel, of te wel: hoe snel kiept je rolstoel achterover. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid gewicht die zich achter de assen bevindt. Hoe verder de assen naar achter gemonteerd staan, des te meer gewicht er op de voorkant van de rolstoel komt te staan met als gevolg dat het moeilijker wordt het om de rolstoel op zijn achterwielen te krijgen.
Door de assen naar voren te verplaatsen, zal de rolstoel sneller kiepen. Daarbij kan één centimeter naar voren of achteren al een groot verschil maken in de eigenschappen van de rolstoel. 

Een veel gehoord argument waarom een rolstoel niet scherp is afgesteld, is veiligheid. Staat de stoel niet scherp afgesteld, dan zal deze inderdaad niet makkelijk achterover kiepen. Wanneer de bestuurder echter met zijn volle gewicht vóór de assen zit, is achterover vallen onder normale omstandigheden vrijwel onmogelijk. Deze positie heeft als nadeel dat je met je armen achter je de wielen aandrijft, zodat je je kracht niet optimaal kunt gebruiken. In deze positie komt er meer druk op de voorwielen waardoor de stoel zwaarder rolt, minder makkelijk draait en de draaicirkel groter wordt. De stoel valt nu weliswaar niet meer zo makkelijk achterover, maar dat voordeel wordt onmiddellijk bestraft aangezien de stoel nu veel moeilijker hanteerbaar is geworden. 

Naarmate de stoel scherper staat, komt er tijdens het rijden minder druk op de voorwieltjes waardoor de stoel soepeler rolt en draait. Maar staat de stoel té scherp, dan zal de stoel als gevolg daarvan té snel kiepen. Redenen te over om de optimale scherpte van de stoel af te stemmen en in te stellen op jouw rijstijl en wensen. 

Door het naar voren en achteren hangen in je rolstoel verplaats je je gewicht ten opzicht van de as waardoor het balanspunt verandert. Onnodig te zeggen dat aan de achterkant van de rolstoel hangende tassen het kiepen van de stoel negatief beïnvloeden en daarmee de rij-eigenschappen enigszins minder maken.

 

Balanceren op de achterwielen.

Kleine foto

Foto 19a
uit “
Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

Kleine foto

Foto 19b
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

Het Anti-kiepwiel

 

Van een anti-kiepwiel heb je in de meeste gevallen meer last dan gemak wanneer je zelfstandig met je rolstoel over straat wilt. Het beperkt hoe ver de rolstoel achterover kan en als gevolg daarvan hoe hoog de voorwielen de lucht in kunnen. Dat kan hinderlijk of zelfs gevaarlijk zijn wanneer je een stoep of drempel op- of afrijdt.  
Voor iemand die het balanceren met de rolstoel niet beheerst, zal een kiepwiel noodzakelijk blijven. Het is dan wel essentieel dat de positie van het anti-kiepwiel zó is dat de anti-kiepstand toelaat dat bij het kantelen van de stoel de voorwielen op een standaard stoep kunnen komen.

Kleine Foto

Foto 21a zoals genoemd in “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

Kleine Foto

Foto 21b zoals genoemd in “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

De Wig-hoek

 

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, bepaalt niet een gordel maar de wig-hoek (de hoek die de zitting en de rugleuning met elkaar maken) hoe stevig je in je stoel zit. Afhankelijk van je rompstabiliteit, kan een juiste wig-hoek voor stabiliteit in je zit zorgen. Bij weinig rompstabiliteit zal een kleine wig-hoek je steviger in je stoel laten zitten. Je schuift hierdoor vanzelf achterin je rolstoel, zodat voorover uit je rolstoel schuiven of vallen minder snel zal gebeuren.
Dit in tegenstelling tot een wig-hoek van 90 graden. Daarbij zak je makkelijk onderuit in een passieve houding en ondervind je geen steun aan je zit. Een kleine wig-hoek is voor bijna iedereen gewenst. Naast een standaard rolstoel met wig-hoek, bestaat er ook nog de ergozit, dit is een variant van een rolstoel met wig-hoek waarbij de zitting horizontaal is.  

Kleine Foto

Foto 22a uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

Kleine Foto

Foto 22b uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

Kleine Foto

Foto 22c uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

 

 

zithoogte/diepte

Hoe laag je tussen de wielen zit, noemen we de zitdiepte. Wanneer je té hoog boven de wielen zit, heb je weinig bereik om te rollen. Dan kun je dus maar kleine slagen maken en slechts minimale kracht overbrengen. Zit je te diep dan rol je te veel met je schouders omhoog.

Een richtpunt voor de ideale stand van de zitdiepte is door je armen langszij te laten hangen; daarbij moeten de vingertoppen dan ongeveer ter hoogte van de assen zitten. 

Afbeeldingen 23a. 23b, 23c
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

Hoogte van de rugleuning

Het is belangrijk dat een rugleuning ondersteuning biedt. Maar dat wil niet zeggen dat deze hoog moet zijn. In sommige gevallen is een hoge of speciale ergonomische rugleuning noodzakelijk. Maar een té hoge rugleuning beperkt de bewegingsvrijheid. Bovendien geeft een hoge rugleuning bij een goede rompstabiliteit te veel ondersteuning waardoor de onderrug verslapt.

Het streven is dus om een rolstoel te voorzien van een goed ondersteunende, maar niet al te hoge rugleuning. 

Afbeelding(en)
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

plaatsing van de voorwielen

 

Voorwielen kunnen grofweg op drie posities worden geplaatst, namelijk ver naar voren, onder de voetensteun en ver naar achteren. Welke positie je kiest, is voor iedereen persoonlijk.
Wel zijn er een aantal overwegingen die je kunt maken, te weten: voorwielen die achter de voetensteun staan (zoals in plaatje 2) zijn er de oorzaak van dat je bij naar voren leunen of tegen een opstaand randje botsen, makkelijker voorover kantelt. Hoe verder de voorwielen naar achteren worden geplaatst, des te makkelijker zal dit gebeuren. Wanneer de voorwielen vóór de voeten zijn geplaatst, kan dit vrijwel niet gebeuren. Een nadeel van te ver naar voren geplaatste voorwielen is, dat de stoel langer en de draaicirkel groter wordt.  

Afbeeldinge(en)
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

camberstand van de wielen

 

De camberstand is het aantal graden waaronder de wielen van de rolstoel staan, oftewel hoe schuin ze staan. Een sportrolstoel spant daarbij de kroon. Deze heeft vaak wel een camber van 15 tot 20 graden. Hoe groter de camber hoe makkelijker de rolstoel zal sturen. Een groot voordeel tijdens sportbeoefening. 

In het dagelijks leven is zoveel camber niet echt handig. Door de schuine stand van de wielen wordt de rolstoel al snel te breed voor een deuropening en verder wordt het oppervlak dat je nodig hebt om te manoeuvreren met je stoel veel groter. 

De meest gangbare camber-hoek voor een ADL-rolstoel ligt tussen de 0 en de 5 graden.  Bij een 0-graden stand is de stoel op zijn smalst maar is de kans om een slag in een wiel te krijgen groter. 

Afbeelding(en)
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

Kussens

Er bestaan verschillende soorten kussens; de meest voorkomende zijn gevuld met lucht of schuim. 

Probeer bij de passing diverse kussens uit in dezelfde rolstoelen om zo het meest geschikte kussen voor jou te vinden.

De stabiliteit van je zit wordt mede bepaald door je kussen, net zo goed als een steunzool in een schoen de stand van je voet bepaalt. 

Afbeelding(en)
?????????????????????

 

Actieve houding

Alle hiervoor genoemde items – zithoogte, wig-hoek en kussen – zorgen er samen voor dat je in een actieve houding in de stoel kunt zitten. Vanuit deze positie kun je je lichaam actief inzetten.
In tegenstelling tot een iets achterover zittende positie. Vanuit deze positie is het namelijk heel moeilijk om je lichaam actief naar voren in te zetten.

Check als je een nastelbare rugleuning hebt regelmatig de bovenste spanbanden. Als die te los zitten dan kan dit een passieve houding tot
gevolg hebben.

Afbeelding(en)
uit “Nieuwe info voor site 08-11.docx”

Banden

 

Welke type banden je rolstoel heeft, maakt niet zoveel uit, maar het is wel handig dat er voldoende lucht in zit. Een gemiddelde rolstoelband kan tussen de 4 en 9 bar verdragen.

Let op: als de banden te zacht zijn, wordt het veel zwaarder om te draaien en te rollen, controleer daarom regelmatig de bandenspanning. 

foto compilatie van banden, smal dik dun met zonder profiel,
atb… grijs rood wit zwart (sfeer foto) 

???????????????????????????